การบริหารความเสี่ยง · 2024
หัวข้อในหมวดนี้2 หัวข้อ
นโยบายและแผนการบริหารความเสี่ยง
รายละเอียดนโยบายและแผน
การกำหนดนโยบายบริหารความเสี่ยง มีวัตถุประสงค์
1) เพื่อกำหนดกรอบการปฏิบัติงานในกระบวนการบริหารความเสี่ยงของบริษัท เพื่อนำไปปฏิบัติทั่วทั้งองค์กร
2) เพื่อให้มั่นใจได้ว่ามีการกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบในการควบคุมความเสี่ยงที่ได้ระบุไว้อย่างเหมาะสม ซึ่งคณะกรรมการ ผู้บริหาร และพนักงาน
ทุกระดับจะต้องนำไปประยุกต์ใช้ และตระหนักถึงความรับผิดชอบที่จะต้องปฏิบัติตามนโยบายการบริหารความเสี่ยง เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงประสบความสำเร็จและมีประสิทธิภาพสูงสุด
3) เพื่อให้องค์กรมีความเข้าใจถึงกระบวนการบริหารความเสี่ยงในการประเมินค่าความเป็นไปได้ที่จะเกิดเหตุการณ์ (Likelihood) และค่าความรุนแรงของผลกระทบจากเหตุการณ์ (Impact) เพื่อจัดลำดับความสำคัญ รวมทั้งพิจารณาผลกระทบทั้งที่ประเมินค่าเป็นตัวเลขได้ และที่ไม่สามารถประเมินค่าเป็นตัวเลขได้ โดยมุ่งมั่นให้บริษัทมีการกำกับดูแลกิจการที่ดี โดยได้นำหลักการบริหารความเสี่ยงองค์กร (ERM : Enterprise Risk Management) ตามกรอบการบริหารความเสี่ยงของ COSO (The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission) ซึ่งเป็นแนวทางการบริหารความเสี่ยงมาตรฐานในระดับสากลมาใช้เป็นแนวทางในการบริหารความเสี่ยงของบริษัท
ทั้งนี้ บริษัทให้ความสำคัญกับการสร้างวัฒนธรรมองค์กร (Risk Culture) โดยส่งเสริมและสนับสนุนให้บุคลากรทุกระดับตระหนักถึงความสำคัญ
ของการบริหารจัดการความเสี่ยง รวมถึงมีความเข้าใจในหน้าที่ความรับผิดชอบที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงของตนเอง เพื่อให้สามารถนำหลักการบริหาร
จัดการความเสี่ยงไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานประจำวันและผนวกเข้ากับกระบวนการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โครงสร้างการบริหารความเสี่ยง บทบาท หน้าที่ และความรับผิดชอบ
การบริหารความเสี่ยงถือเป็นหน้าที่ของบุคลากรของบริษัททุกระดับและทุกคน รวมทั้งผู้ทำหน้าที่ที่ปรึกษา ผู้กระทำการแทนหรือผู้ได้รับมอบหมายให้
กระทำหน้าที่ในนามบริษัทโดยมีบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบ ดังนี้
1) คณะกรรมการบริษัท (BOD)
(1) กำกับดูแลการบริหารความเสี่ยงในการนำนโยบายการบริหารความเสี่ยงไปปฏิบัติตามแนวทางที่วางไว้อย่างต่อเนื่อง
(2) ส่งเสริมสนับสนุนนโยบายการบริหารความเสี่ยงของบริษัท ให้ข้อเสนอแนะต่อระบบและแผนการบริหารจัดการความเสี่ยง
(3) รับทราบผลการดำเนินงานของการบริหารความเสี่ยง ทำให้มั่นใจว่าบริษัทได้มีการดำเนินการจัดการความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างเหมาะสม
2) คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง (RMC)
(1) กำหนดนโยบายตลอดจนทบทวนนโยบายและแนวทางการบริหารความเสี่ยง (Risk Management Policy) โดยรวมของบริษัทซึ่งครอบคลุมถึงความเสี่ยงประเภทต่างๆที่สำคัญ เช่น ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk) ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk) ความเสี่ยงด้านบัญชีและการเงิน (Accounting and Financial Risk) และความเสี่ยงด้านกฎระเบียบและข้อบังคับ (Compliance Risk)
(2) กำหนดกลยุทธ์และวิธีการในการบริหารความเสี่ยงในแต่ละเรื่องให้สอดคล้องกับนโยบายการบริหารความเสี่ยงของบริษัท โดยสามารถทำการประเมิน ติดตาม และป้องกันความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมหรือระดับที่ยอมรับได้ และมีแนวทางการปฏิบัติที่สามารถรองรับกับเหตุการณ์เมื่อเกิดความเสี่ยงนั้นๆขึ้น
(3) แต่งตั้งคณะทำงานบริหารความเสี่ยงเพื่อให้การสนับสนุนกระบวนการและกิจกรรมการบริหารความเสี่ยงได้ตามความเหมาะสม
(4) รายงานความคืบหน้าในการบริหารจัดการความเสี่ยงและสิ่งที่ต้องดำเนินการปรับปรุงแก้ไขเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายและกลยุทธ์ที่กำหนด
ตามความเหมาะสมต่อคณะกรรมการบริษัท อย่างน้อยไตรมาสละ 1 ครั้ง
(5) ให้คำแนะนำและการสนับสนุนแก่คณะกรรมการฝ่ายบริหารของบริษัทในเรื่องการบริหารความเสี่ยงระดับองค์กรรวมถึงส่งเสริมและสนับสนุน
ให้มีการปรับปรุงพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงภายในองค์กรให้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง
(6) สนับสนุนให้เกิดวัฒนธรรมการบริหารความเสี่ยงและการควบคุมภายในที่เหมาะสม
(7) ปฏิบัติงานเรื่องอื่นๆ ตามที่คณะกรรมการบริษัทมอบหมาย
3) คณะทำงานบริหารความเสี่ยง
(1) จัดทำนโยบายความเสี่ยง แนวทาง กระบวนการบริหารความเสี่ยงให้กับหน่วยงานต่างๆ
(2) จัดทำและทบทวนคู่มือการบริหารความเสี่ยงให้ทันต่อเหตุการณ์
(3) รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ และประเมินความเสี่ยง
(4) เสนอแนวทางป้องกันความเสี่ยง และการควบคุมภายใน
(5) ติดตามและประเมินผลการควบคุมภายใน
(6) จัดทำรายงานผลการบริหารความเสี่ยง
กระบวนการบริหารความเสี่ยง การบริหารความเสี่ยง มีกระบวนการหลัก 6 ขั้นตอน ได้แก่
(1) กำหนดวัตถุประสงค์ (Objective Setting) ในการปฏิบัติงานของทุกหน่วยงาน รวมทั้งผู้ปฏิบัติงานพึงกำหนดวัตถุประสงค์ทางธุรกิจหรือวัตถุประสงค์ของงานที่ทำให้ชัดเจน สอดคล้องกับนโยบาย เป้าหมาย กลยุทธ์ และความเสี่ยงที่ยอมรับได้
(2) ระบุเหตุการณ์ (Event Identification) หน่วยงาน ผู้ปฏิบัติงานพึงทำความเข้าใจความเสี่ยง ปัจจัยเสี่ยง และระบุเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งอาจเป็นเหตุการณ์ทั้งที่เป็นผลดีและผลเสียต่อการบรรลุวัตถุประสงค์
(3) ประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment) หน่วยงาน ผู้ปฏิบัติงานพึงประเมินความเสี่ยง 2 มิติ คือ ความเป็นไปได้ที่จะเกิดเหตุการณ์
(Likelihood) และความรุนแรงของผลกระทบจากเหตุการณ์ (Impact)
(4) การตอบสนองความเสี่ยง (Risk Response) หน่วยงาน ผู้ปฏิบัติงานพึงพิจารณาวิธีการจัดการความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
โดยคำนึงถึงความเสี่ยงที่ยอมรับได้ ต้นทุนที่เกิดขึ้นกับผลประโยชน์ที่จะได้รับ การตอบสนองความเสี่ยงอาจเลือกวิธีการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายวิธีรวมกัน เพื่อลดระดับความเป็นไปได้ที่จะเกิดเหตุการณ์และความรุนแรงของผลกระทบจากเหตุการณ์ คือ
• การหลีกเลี่ยง (Avoid)
• การกระจายหรือการถ่ายโอน (Share/Transfer)
• การลด (Reduce)
• การยอมรับ (Risk Acceptance)
ซึ่งความเสี่ยงที่อาจกระทบต่อแผนธุรกิจและกลยุทธ์ของบริษัท โดยความเสี่ยงนั้นอยู่ในระดับความเสี่ยงสูงถึงสูงมากทั้งหมด ต้องรายงานให้คณะกรรมการบริหาร คณะกรรมการบริหารความเสี่ยง คณะกรรมการตรวจสอบ และคณะกรรมการบริษัทรับทราบ ตามขั้นตอนสายการรายงาน
(5) กิจกรรมการควบคุม (Control Activities) ผู้รับผิดชอบหน่วยงาน รวมทั้งผู้ปฏิบัติงานพึงพิจารณาการจัดการความเสี่ยง หรือกิจกรรมการควบคุม คือ นโยบายและกระบวนการปฏิบัติงานที่นำมาใช้ เพื่อให้มั่นใจว่าบริษัทได้มีการจัดการความเสี่ยงตามสภาพแวดล้อมภายในบริษัท ลักษณะธุรกิจ โครงสร้าง และวัฒนธรรมขององค์กร
(6) ติดตามและประเมินผล (Monitoring) ผู้รับผิดชอบหน่วยงานและผู้ปฏิบัติงานพึงจัดให้มีการติดตามและทบทวนผลการบริหารความเสี่ยง และรายงานต่อผู้บังคับบัญชา เพื่อให้มั่นใจว่าการบริหารจัดการความเสี่ยงได้นำไปประยุกต์ใช้ในทุกระดับของบริษัทได้อย่างเหมาะสม และความเสี่ยงที่มีผลกระทบที่สำคัญต่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของบริษัทได้รับการรายงานต่อผู้รับผิดชอบ
กำหนดการติดตามและประเมินผล
• ให้ทุกหน่วยงานดำเนินการทบทวนการประเมินความเสี่ยงของแต่ละหน่วยงานเป็นประจำทุกปี และดำเนินการจัดส่งให้คณะทำงานบริหารความเสี่ยงไตรมาสละครั้ง เพื่อนำเสนอแก่คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงต่อไป
• การรายงานผลการบริหารความเสี่ยงของผู้รับผิดชอบให้มีการรายงานแก่คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงรับทราบในทุกไตรมาส
• ความเสี่ยงเกิดขึ้นในกรณีที่เกิดเหตุการณ์ไม่ปกติและส่งผลกระทบอย่างรุนแรงแก่องค์กร ให้มีการรายงานให้กับคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงทันที เพื่อหามาตรการในการแก้ไขต่อไป
ทั้งนี้ การประเมินความเสี่ยงต้องได้รับการประเมินในแต่ละประเภทของความเสี่ยงที่ครอบคลุม
• ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk)
• ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติงาน (Operational Risk)
• ความเสี่ยงด้านการเงิน (Financial Risk)
• ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติตามกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ (Compliance Risk)
ความเสี่ยงต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท
ทะเบียนความเสี่ยง
| ชื่อความเสี่ยง | ลักษณะความเสี่ยง | ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น | มาตรการบริหารความเสี่ยง | ปัจจัยความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|---|---|
| ความเสี่ยงจากการพึ่งพิงลูกค้ารายใหญ่ | ความเสี่ยงจากการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่ เป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นเมื่อบริษัทมีการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่มากเกินไป ซึ่งอาจมีความเสี่ยง ดังนี้ 1) ความเสี่ยงจากการขาดความหลากหลายของรายได้ 2) ความเสี่ยงจากการขาดการควบคุมราคาค่าบริการ 3) ความเสี่ยงจากการขาดความยืดหยุ่นในการดำเนินธุรกิจ 4) ความเสี่ยงจากการขาดความมั่นคงทางการเงิน | 1) ขาดความหลากหลายของรายได้ หากบริษัทมีการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่มากเกินไป รายได้ของบริษัทอาจไม่มีความหลากหลาย ทำให้มีความเสี่ยงต่อการเปลี่ยนแปลงของตลาดหรือการเปลี่ยนแปลงของลูกค้ารายใหญ่ 2) ขาดการควบคุมราคาสินค้าหรือบริการ หากบริษัทมีการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่มากเกินไป ลูกค้ารายใหญ่อาจมีอำนาจในการควบคุมราคา ค่าบริการ ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงต่อการเปลี่ยนแปลงของราคา 3) ขาดความยืดหยุ่นในการดำเนินธุรกิจ หากบริษัทมีการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่มากเกินไป บริษัทจะมีความเสี่ยงต่อการเปลี่ยนแปลงของความต้องการและการปรับเปลี่ยนการดำเนินธุรกิจของลูกค้ารายใหญ่ 4) ขาดความมั่นคงทางการเงิน หากบริษัทมีการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่มากเกินไป บริษัทจะมีความเสี่ยงต่อการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์ การเงินของลูกค้ารายใหญ่ ทำให้บริษัทมีความเสี่ยงต่อการขาดความมั่นคงทางการเงิน | 1) เร่งหาลูกค้ารายใหม่ ขยายฐานลูกค้าเพื่อให้โครงสร้างรายได้ และกำไรกระจายตัวอย่างสมดุล ลดการพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่ 2) สร้างความสัมพันธ์กับลูกค้ารายใหม่ ขยายตลาด 3) ปรับปรุงการให้บริการแก่ลูกค้าอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดความไม่พึงพอใจของลูกค้ารายใหญ่ 4) สร้างความหลากหลายของรายได้ เพื่อลดความเสี่ยงจากการขาดความหลากหลายของรายได้ | 734 · Description: การพึ่งพาลูกค้ารายใหญ่หรือน้อยราย · Info category: STRATEGIC_RISK |
| ราคาน้ำมันปรับตัวเพิ่มสูงขึ้น | ความเสี่ยงจากราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น เป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นเมื่อราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท | 1) ราคาน้ำมันที่สูงขึ้นส่งผลให้ต้นทุนการให้บริการสูงขึ้น เนื่องจากต้นทุนพลังงานที่ใช้สูงขึ้น 2) การลดลงของความสามารถในการแข่งขันจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้นอาจทำให้ธุรกิจหรือบริษัทมีความสามารถในการแข่งขันที่ลดลง เนื่องจากต้นทุนการให้บริการที่สูงขึ้นอาจส่งผลต่อราคาในการให้บริการ 3) การลดลงของความต้องการ ราคาน้ำมันที่สูงขึ้นอาจทำให้ความต้องการด้านการบริการลดลง เนื่องจากลูกค้าอาจเลือกที่จะลดการใช้จ่ายหรือเลือกการบริการที่มีราคาต่ำกว่า | กำหนดให้แผนกการตลาดติดตามการเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมันอย่างต่อเนื่อง และกำหนดระดับ Critical Point ควบคู่กับการปรับปรุงประสิทธิภาพของการใช้น้ำมัน รวมทั้งหาวิธีในการให้บริการที่มีต้นทุนต่ำลง | 730 · Description: นโยบายของรัฐ · Info category: STRATEGIC_RISK |
| การปรับขึ้นของค่าแรงขั้นต่ำ | ความเสี่ยงจากการปรับขึ้นของค่าแรง เป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นเมื่อค่าแรงปรับขึ้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจของบริษัท | 1) ค่าแรงที่สูงขึ้นส่งผลให้ต้นทุนในการให้บริการสูงขึ้น เนื่องจากต้นทุนของแรงงานที่ใช้สูงขึ้น 2) การลดลงของความสามารถในการแข่งขันจากค่าแรงที่สูงขึ้นซึ่งอาจทำให้ธุรกิจหรือบริษัทมีความสามารถในการแข่งขันที่ลดลง เนื่องจากต้นทุนการให้บริการที่สูงขึ้นอาจส่งผลต่อราคาในการให้บริการ 3) การลดลงของความต้องการ ค่าแรงที่สูงขึ้นอาจทำให้ความต้องการด้านการบริการลดลง เนื่องจากลูกค้าอาจเลือกที่จะลดการใช้จ่ายหรือเลือกการบริการที่มีราคาต่ำกว่า | 1) กำหนดแนวทางการควบคุมต้นทุนของพนักงานให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เพื่อรักษาอัตรากำไรให้เป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ 2) ทบทวนโครงสร้างเงินเดือนและค่าตอบแทน ให้เหมาะสม 3) จัดทำข้อมูลค่าใช้จ่ายเทียบกับรายได้ก่อนและหลังการปรับขึ้นค่าแรง 4) ฝ่ายทรัพยากรบุคคลติดตามประกาศการปรับอัตราค่าแรงขั้นต่ำจากทางภาครัฐอย่างต่อเนื่อง 5) ปรับปรุงประสิทธิภาพในการให้บริการ รวมทั้งหาวิธีให้การบริการมีต้นทุนที่ต่ำลง | 730 · Description: นโยบายของรัฐ · Info category: STRATEGIC_RISK |
| การหยุดชะงักของการดำเนินธุรกิจ | เป็นความเสี่ยงด้านความต่อเนื่องทางธุรกิจ เมื่อธุรกิจขนส่งมีการหยุดชะงักหรือการเปลี่ยนแปลงที่ไม่คาดคิดและส่งผลกระทบต่อธุรกิจให้มีการหยุดชะงักหรือมีการเปลี่ยนแปลงที่ไม่คาดคิดของการดำเนินธุรกิจและความสามารถในการจัดส่งสินค้าและบริการ | การหยุดชะงักทางธุรกิจสร้างความเสียหายต่อธุรกิจที่กำลังดำเนินอยู่ และมีความรุนแรงในระดับที่ทำให้กิจกรรมของธุรกิจที่ดำเนินการนั้นหยุดลง ส่งผลให้ไม่สามารถจัดส่งสินค้าหรือให้บริการแก่ลูกค้าได้ | 1) จัดทำนโยบายแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Plan ; BCP) และจัดทำแผนรับสถานการณ์ฉุกเฉินจากภัยพิบัติ 2) การเตรียมการซักซ้อมแผนฉุกเฉินสำหรับสถานการณ์ที่ไม่คาดคิด 3) สร้างความสามารถในการฟื้นฟูธุรกิจ (Resilience) | 730 · Description: นโยบายของรัฐ · Info category: STRATEGIC_RISK · 744 · Description: ความปลอดภัยของข้อมูลหรือระบบคอมพิวเตอร์และการโจมตีทางไซเบอร์ · Info category: OPERATIONAL_RISK · 750 · Description: การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการเกิดภัยพิบัติ · Info category: OPERATIONAL_RISK · 1720 · Description: การขัดข้องของระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ · Info category: OPERATIONAL_RISK |
